ERCP nedir

ERCP, safra yolları ve pankreas kanalının hem görüntülenmesini hem de aynı seansta tedavi edilmesini sağlayan endoskopik bir işlemdir. Adı, endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi ifadesinin kısaltmasıdır.

Çizim: safra kesesi, safra kanalı, pankreas ve onikiparmak bağırsağı kesiti; safra ve pankreas kanallarının bağırsağa birlikte açıldığı ağız görülüyor. — **ERCP'nin anatomisi.** Safra kanalı ile pankreas kanalı, onikiparmak bağırsağına ortak bir ağızdan açılır: papilla. Endoskop bu ağıza ulaşır ve kanala buradan girilir.

Nasıl yapılır

Ağızdan ilerletilen bükülebilir bir endoskop, mide geçilerek onikiparmak bağırsağına ulaştırılır. Safra yolunun bağırsağa açıldığı küçük delik bulunur ve buradan içeri ince bir kateter sokulur. Kontrast madde verilerek röntgen altında safra yollarının haritası çıkarılır.

Tıkanıklığın yeri ve nedeni görüldükten sonra tedavi aynı seansta yapılır: taş varsa balon veya sepetle çıkarılır, darlık varsa içine stent yerleştirilerek akış yeniden sağlanır.

Şema: safra yolları, ana safra yolundaki taş ve endoskobun ağızdan papillaya ulaşan yolu. — **Endoskobun izlediği yol.** Ağızdan girilir, mide geçilir, onikiparmak bağırsağına ulaşılır ve safra yolunun bağırsağa açıldığı papilladan içeri girilir.

Endoskobun ağızdan mideye ve onikiparmak bağırsağına ulaşıp safra yoluna girdiğini gösteren şema. — Endoskop ağızdan girer, mideyi geçer ve safra yolunun bağırsağa açıldığı noktaya ulaşır.

ERCP sırasında çekilmiş skopi görüntüsü: endoskop onikiparmak bağırsağında, kontrast maddeyle dolmuş ana safra kanalı ve kanal içinde taşa ait dolma defekti. — **Gerçek bir ERCP görüntüsü.** Şemaların gösterdiği şey skopide böyle görünür: endoskop bağırsakta, kanala verilen boya safra yolunu çiziyor, kanalın içindeki taş boyalı safranın içinde koyu bir boşluk. Dr. Kenan Yüce'nin arşivinden.

ERCP'de kullanılan tel sepet ve içinde safra kanalından çıkarılmış bir taş. — **Sepetle çıkarılan taş.** Kanala sokulan tel sepet taşın etrafında açılır, kapanır ve taş endoskopla birlikte dışarı alınır. İşlemden hemen sonra çekildi; Dr. Kenan Yüce'nin arşivinden.

Ameliyattan farkı

Karın açılmaz, kesi yapılmaz, dikiş atılmaz. İyileşme süresi ameliyata göre belirgin şekilde kısadır ve çoğu hasta ertesi gün taburcu olur.

Yine de ERCP basit bir tetkik değildir. Anestezi altında yapılan, deneyim gerektiren ve kendine özgü riskleri olan bir girişimdir. Yalnızca gerektiğinde, tanıya yönelik başka yöntemlerle ayrım yapılamadığında veya doğrudan tedavi amacıyla uygulanır.

Solda taşın tel sepetle kavranıp çıkarılması, sağda daralmış bölgeye stent yerleştirilmesi. — Tıkanıklığın nedenine göre iki yol: taş varsa sepetle çıkarılır, darlık varsa içine stent yerleştirilerek akış yeniden sağlanır.

Hangi durumlarda yapılır

Çizim: pankreas ve safra yolları; kanal ağzına sıkışmış taş ve iltihaplanmış pankreas başı, ayrıntı dairesinde büyütülmüş. — **Safra taşına bağlı pankreatit.** Ortak ağza sıkışan taş pankreas kanalını da tıkar; pankreas kendi enzimleriyle iltihaplanır. Taşın ERCP ile alınması tedavinin parçasıdır.

Koledok taşı: Safra kesesinden düşerek ana safra yoluna yerleşen ve tıkanıklık yaratan taşlar. En sık nedendir.
Kolanjit: Tıkanmış safra yolunun iltihaplanması. Acil müdahale gerektirir.
Safra yolu darlıkları: İyi huylu ya da kötü huylu nedenlerle daralan safra yollarının açılması ve stent yerleştirilmesi.
Safra kaçağı: Safra kesesi ameliyatı sonrasında gelişen kaçakların kapatılması.
Pankreas kanalı sorunları: Taş, darlık veya kanal yaralanmalarına yönelik girişimler.
Doku örneği alınması: Darlığın nedeni belirsizse aynı seansta örnekleme yapılabilir.

Tanı için her zaman ERCP mi gerekir

Hayır, ve bu önemli bir ayrımdır. Yalnızca görüntüleme amacıyla ERCP yapılması artık tercih edilmez; çünkü MRCP denilen ilaçsız ve girişimsiz bir MR incelemesi, safra yollarını benzer ayrıntıda gösterebilir. Endoskopik ultrason da bu amaçla kullanılır.

ERCP, tedavi gerekeceği öngörüldüğünde veya tablo acil olduğunda tercih edilir. Bir başka deyişle: yalnızca bakmak için değil, bakıp aynı anda çözmek için yapılır.

İşlem süreci 0541 877 08 08